یکی از رایج ترین فلنج های موجود در صنعت و بازار فلنج اسلیپون (Slip On Flange) می باشد. فلنج های اسلیپون را می توان به انتهای یک لوله وصل کرد و سپس براساس کارایی و نیاز آن را به فلنج، لوله، تجهیزات و یا اتصالات دیگر متصل نمود. قطر داخلی فلنج های اسلیپون اندکی بزرگتر از قطر خارجی لوله ای که به آن متصل می شود است. در این فلنج ها لوله را درون فلنج جای گذاری کرده و سپس به روش Fillet Welds آن را جوش می دهند.
معمولا این فلنج ها به دلیل هزینه اولیه پایین تر، به فلنج های گلودار جوشی (Welding Neck Flanges) ترجیح داده می شوند و بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند، و بنابراین نزد مشتریان نیز محبوب تر هستند ولی با این حال، هزینه نصب نهایی آن ها به خاطر جوشکاری های اضافی از هزینه فلنج های گلودار جوشی هم کمتر نیست. پس توصیه می شود در هنگام انتخاب نوع فلنج، تمامی پارامترها مورد بررسی قرار گیرد تا انتخاب درستی از نظر هزینه تمام شده، زمان اجرا و کارایی و دوام آن در خطوط لوله و تاسیسات مکانیکی را داشته باشیم.
جوشکاری در فلنج های اسلیپون بدین صورت است که هم از قسمت بیرونی و هم از قسمت داخلی جوشکاری فیلت انجام می شود تا استحکام کافی داشته باشد و مانع از نشت سیال به بیرون شود.
همچنین این نکته را باید در نظر داشت که استحکام فلنج های اسلیپون حدود دو سوم فلنج های گلودار جوشی است و عمر آنها تحت شرایط خستگی تنها یک سوم این فلنج ها است.
فلنج اسلیپون به شکلی نصب می شوند که انتهای لوله به واسطه ضخامت دیواره لوله حدود 8/1 اینچ با پیشانی فلنج فاصله دارد. بنابراین، می توان در این فلنج به اندازه ضخامت لوله بدون اینکه پیشانی فلنج آسیب ببیند جوشکاری فیلت را انجام داد. همچنین با توجه به شکل و ساختار این فلنج ها قسمت بیرونی فلنج نیز جوشکاری فیلت انجام می شود.
در صنعت نوع دیگری از فلنج های اسلیپون نیز وجود دارد که به آن فلنج اسلیپون کاهنده (Reducer Slip On Flange) می گویند. این فلنج ها اساساً برای کاهش اندازه قطر لوله (در جایی که محدودیت های فضا امکان ترکیب فلنج گلو دار و کاهنده را نمی دهد) مورد استفاده قرار میگیرند.
مزایای استفاده از فلنج های اسلیپون
- قیمت کمتر نسبت به فلنج های گلودار جوشی
- نصب آسان و کاربردی در خطوط لوله
- زمان کمتری برای بررسی دقت و درستی برش لوله لازم است.
- در تاسیسات از پیش ساخته شده استفاده از این فلنج ها آسان تر می باشد.
- هم مرکز کردن با لوله به دلیل قرار گرفتن لوله درون فلنج به نوعی آسان تر است.
- داخل و خارج فلنج جوشکاری انجام می شود. که در نتیجه باعث می شود تا این فلنج ها مانع از نشتی سیال به بیرون شوند.
معایب فلنج های اسلیپون
- مراحل و زمان جوشکاری بیشتری نسبت به فلنج گلودار جوشی دارد.
- ترکیب اتصالات مانند زانو و سه راه و... با این فلنج ها معمولا غیر ممکن می باشد. زیرا این اتصالات دارای انتهای صاف بلند و مستقیمی نیستند که به طور کامل به درون فلنج وارد شوند. به همین دلیل ابتدا باید یک لوله به فلنج جوش داده شده و سپس آن را به اتصالات مورد نظر دیگر وصل نمود.
استاندارد فلنج اسلیپون
استاندارد این فلنج ها به شرح زیر می باشد:
- ASME/ANSI B16.5
- BS 3293
- DIN 86029
جنس فلنج های اسلیپون
جنس این فلنج ها معمولا به سه دسته فولادی A105 ,ASTM A 350 ASTM، استنلس استیل ASTM A182 شامل F304/F316/F321 و آلیاژی ASTM شامل F11/F12و... دسته بندی می گردد. که با توجه به نوع سیال و ترکیبات شیمیایی آن، جنس لوله و... این فلنج ها از نظر متریال انتخاب می گردد. لازم به ذکر است فلنج های اسلیپون فولادی نسبت به انواع ذکر شده دیگر ارزانتر و از لحاظ اقتصادی به صرفه تر می باشد.
جزییات ابعادی و فشاری
- ابعاد فلنج اسلیپون معمولا از 2/1 اینچ تا 60 اینچ می باشد.
- کلاس فشاری این فلنج ها از Class 150 تا Class 2500 است.
- پیشانی فلنج نیز که به عنوان سطح تماس برای سیت (Seat) انواع واشر و گسکت و... استفاده می گردد نیز به دو صورت RF و RTJ می باشد.
نحوه اتصال
در شکل زیر نحوه جایگذاری لوله درون فلنج اسلیپون و نقاط جوش کاری فیلت در قسمت بیرونی و قسمت داخلی فلنج مشخص شده است. همان طور که مشاهده می کنید به دلیل جای گیری لوله درون فلنج و هم مرکز شدن آن دو با هم نصب این فلنج ها آسان تر بوده و عملیات اجرا سریع تر انجام می پذیرد.
همچنین با توجه به شکل ساختاری این فلنج ها به دلیل جوش کاری در قسمت لبه بیرونی و هم در قسمت لبه داخلی این فلنج ها، امکان نشت سیال بسیار کاهش می یابد.
